Αρχική
Ελάχιστα Επεμβατική Καρδιοχειρουργική
Χειρουργική Καρδιακών Βαλβίδων

Χειρουργική Καρδιακών Βαλβίδων

Οι βαλβίδες της καρδιάς λειτουργούν σαν βαλβίδες αντεπιστροφής: επιτρέπουν στο αίμα να περάσει προς μία κατεύθυνση και εμποδίζουν την επιστροφή του. Όταν χαλάσουν, η καρδιά αναγκάζεται να δουλέψει περισσότερο για το ίδιο αποτέλεσμα.

Οι τέσσερις βαλβίδες της καρδιάς

Η καρδιά διαθέτει τέσσερις κοιλότητες και τέσσερις βαλβίδες που ελέγχουν τη ροή του αίματος ανάμεσά τους. Η μιτροειδής βρίσκεται ανάμεσα στον αριστερό κόλπο και την αριστερή κοιλία. Η αορτική ανάμεσα στην αριστερή κοιλία και την αορτή. Η τριγλώχινα ανάμεσα στον δεξιό κόλπο και τη δεξιά κοιλία, και η πνευμονική ανάμεσα στη δεξιά κοιλία και την πνευμονική αρτηρία.

Σε κάθε καρδιακό παλμό, οι βαλβίδες ανοίγουν και κλείνουν συντονισμένα. Οι παθήσεις τους ανήκουν σε δύο κατηγορίες. Στη στένωση, η βαλβίδα δεν ανοίγει επαρκώς και η καρδιά πρέπει να ασκήσει μεγαλύτερη πίεση για να προωθήσει το αίμα. Στην ανεπάρκεια, η βαλβίδα δεν κλείνει σωστά και μέρος του αίματος επιστρέφει πίσω, οπότε η καρδιά αναγκάζεται να διακινεί τον ίδιο όγκο δύο φορές.

Και στις δύο περιπτώσεις η καρδιά αντισταθμίζει για χρόνια, συχνά χωρίς κανένα σύμπτωμα. Αυτή ακριβώς η ικανότητα αντιστάθμισης είναι που καθιστά κρίσιμη τη σωστή επιλογή του χρόνου της επέμβασης.

Πότε χρειάζεται χειρουργείο

Η ύπαρξη βαλβιδοπάθειας δεν σημαίνει από μόνη της ανάγκη επέμβασης. Πολλοί άνθρωποι ζουν με ήπια ανεπάρκεια χωρίς καμία συνέπεια και χωρίς να χρειαστούν ποτέ χειρουργείο. Η απόφαση βασίζεται σε τρεις παράγοντες.

Η βαρύτητα της βλάβης, όπως μετράται αντικειμενικά στο υπερηχογράφημα καρδιάς με συγκεκριμένα αριθμητικά κριτήρια.
Η παρουσία συμπτωμάτων: δύσπνοια στην κόπωση, εύκολη κόπωση, αίσθημα παλμών, πόνος στο στήθος, ζάλη ή λιποθυμικά επεισόδια.
Η επίδραση στην ίδια την καρδιά: διάταση των κοιλοτήτων, πτώση της συσταλτικότητας, πνευμονική υπέρταση ή εμφάνιση κολπικής μαρμαρυγής.

Το κρίσιμο σημείο είναι ο χρόνος. Αν η επέμβαση καθυστερήσει υπερβολικά, η καρδιά υφίσταται μη αναστρέψιμη βλάβη και το όφελος περιορίζεται, ακόμη και όταν η βαλβίδα αποκατασταθεί τέλεια. Γι’ αυτό η σύγχρονη προσέγγιση προτείνει επέμβαση πριν εμφανιστούν σοβαρά συμπτώματα, σε ασθενείς με τεκμηριωμένα σοβαρή βλάβη.

Επιδιόρθωση ή αντικατάσταση

Όπου είναι τεχνικά εφικτή, η επιδιόρθωση της βαλβίδας υπερτερεί της αντικατάστασης. Διατηρεί τον φυσικό ιστό και τον υποβαλβιδικό μηχανισμό, στηρίζει καλύτερα τη λειτουργία της κοιλίας, δεν απαιτεί διά βίου αντιπηκτική αγωγή και δεν φθείρεται όπως μια προσθετική βαλβίδα.

Η δυνατότητα επιδιόρθωσης εξαρτάται από τη βαλβίδα και από τον τύπο της βλάβης. Στη μιτροειδή, ιδίως στις εκφυλιστικές παθήσεις, η επιδιόρθωση είναι εφικτή στη μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων και αποτελεί τον κανόνα. Στην αορτική βαλβίδα, η επιδιόρθωση είναι εφικτή σε επιλεγμένες περιπτώσεις ανεπάρκειας, ενώ στη στένωση με ασβεστοποίηση απαιτείται σχεδόν πάντα αντικατάσταση.

Μηχανική ή βιολογική βαλβίδα

Όταν η αντικατάσταση είναι αναπόφευκτη, η επιλογή του τύπου γίνεται σε συνεννόηση με τον ασθενή, γιατί επηρεάζει άμεσα τον τρόπο ζωής του.

	Μηχανική	Βιολογική
Διάρκεια ζωής	Πρακτικά απεριόριστη	Συνήθως 10 έως 20 έτη
Αντιπηκτική αγωγή	Διά βίου, με τακτικό έλεγχο	Συνήθως προσωρινή
Ενδείκνυται	Συνήθως σε νεότερους ασθενείς	Συνήθως σε μεγαλύτερες ηλικίες
Πιθανή επανεπέμβαση	Απίθανη	Πιθανή μετά από χρόνια

Η ηλικία δεν είναι το μοναδικό κριτήριο. Λαμβάνονται υπόψη η επιθυμία τεκνοποίησης, το επάγγελμα, η δυνατότητα τακτικής παρακολούθησης της αντιπηκτικής αγωγής, οι συνοδές παθήσεις και η προσωπική προτίμηση του ασθενούς μετά από πλήρη ενημέρωση.

Η ζωή μετά την επέμβαση

Μετά από επέμβαση σε καρδιακή βαλβίδα, η παρακολούθηση συνεχίζεται διά βίου, ακόμη και όταν όλα εξελίσσονται άψογα. Ο έλεγχος περιλαμβάνει υπερηχογράφημα καρδιάς στον πρώτο χρόνο και στη συνέχεια ετησίως, ώστε να επιβεβαιώνεται η σταθερή λειτουργία της βαλβίδας.

Ένα σημείο που παραβλέπεται συχνά είναι η αντιμικροβιακή προφύλαξη. Όσοι φέρουν προσθετική βαλβίδα ή δακτύλιο πρέπει να λαμβάνουν αντιβίωση πριν από οδοντιατρικές και ορισμένες άλλες επεμβάσεις, ώστε να αποτραπεί η λοιμώδης ενδοκαρδίτιδα. Πρόκειται για απλό μέτρο που αποτρέπει σοβαρή επιπλοκή, και αξίζει να το γνωρίζει τόσο ο ασθενής όσο και ο οδοντίατρός του.

Πέραν αυτών, η πλειονότητα των ασθενών επανέρχεται πλήρως στη ζωή που είχε πριν, χωρίς περιορισμούς στη δραστηριότητα, στα ταξίδια ή στην άσκηση.

Ενδοσκοπική προσέγγιση ανά βαλβίδα

Αορτική Βαλβίδα

Αντικατάσταση ή επιδιόρθωση με μίνι-θωρακοτομή, χωρίς διάνοιξη του στέρνου. Η στένωση αορτικής βαλβίδας είναι η συχνότερη βαλβιδοπάθεια που οδηγεί σε χειρουργείο.