Ενδοσκοπική Χειρουργική Αορτικής Βαλβίδας
Η αορτική βαλβίδα είναι η έξοδος της καρδιάς προς όλο το σώμα. Όταν στενεύει, η αριστερή κοιλία πρέπει να παράγει πιέσεις πολλαπλάσιες του φυσιολογικού για να διώξει το αίμα. Είναι μια κατάσταση που εξελίσσεται σιωπηλά για χρόνια και μετά επιδεινώνεται γρήγορα.
Η αορτική βαλβίδα
Πρόκειται για μια δομή με τρεις λεπτές γλωχίνες, τοποθετημένη ανάμεσα στην αριστερή κοιλία και την αορτή. Σε κάθε συστολή ανοίγει για να επιτρέψει την έξοδο του αίματος προς όλο το σώμα και αμέσως μετά κλείνει ερμητικά, ώστε να μην επιστρέψει αίμα στην κοιλία.
Ένα ποσοστό του πληθυσμού, περίπου ένα έως δύο τοις εκατό, γεννιέται με δίπτυχη αορτική βαλβίδα, δηλαδή με δύο γλωχίνες αντί για τρεις. Η παραλλαγή αυτή λειτουργεί συχνά φυσιολογικά για δεκαετίες, αλλά φθείρεται νωρίτερα και συνδέεται με αυξημένη πιθανότητα διάτασης της ανιούσας αορτής.
Στένωση και ανεπάρκεια
Στένωση αορτικής βαλβίδας
Είναι η συχνότερη βαλβιδοπάθεια που οδηγεί σε χειρουργείο. Οφείλεται συνήθως σε προοδευτική ασβεστοποίηση των γλωχίνων με την ηλικία, σε πρώιμη φθορά δίπτυχης βαλβίδας ή, σπανιότερα πλέον, σε ρευματική νόσο.
Τα τρία κλασικά συμπτώματα είναι η δύσπνοια στην κόπωση, ο πόνος στο στήθος και η ζάλη ή λιποθυμία κατά την προσπάθεια. Η εμφάνισή τους είναι σημαντικό ορόσημο, γιατί σηματοδοτεί ότι η καρδιά έχει εξαντλήσει τα περιθώρια αντιστάθμισης.
Ανεπάρκεια αορτικής βαλβίδας
Εδώ η βαλβίδα δεν κλείνει ερμητικά και μέρος του αίματος επιστρέφει στην αριστερή κοιλία. Η κοιλία διατείνεται προοδευτικά για να δεχθεί τον επιπλέον όγκο. Τα συμπτώματα εμφανίζονται πολύ αργότερα από ό,τι στη στένωση, γι’ αυτό η τακτική υπερηχογραφική παρακολούθηση είναι απαραίτητη ακόμη και σε ασυμπτωματικούς ασθενείς.
Πότε χειρουργείται
Η ένδειξη τίθεται όταν η βλάβη χαρακτηρίζεται σοβαρή με βάση συγκεκριμένες μετρήσεις του υπερηχογραφήματος και συντρέχει τουλάχιστον ένα από τα παρακάτω:
- Εμφάνιση συμπτωμάτων, ακόμη και ήπιων. Στη σοβαρή στένωση, τα συμπτώματα αλλάζουν ριζικά την πρόγνωση και η επέμβαση δεν πρέπει να αναβάλλεται.
- Πτώση της συσταλτικότητας της αριστερής κοιλίας κάτω από τα φυσιολογικά όρια.
- Προοδευτική διάταση της αριστερής κοιλίας στην ανεπάρκεια, ακόμη και χωρίς συμπτώματα.
- Ανάγκη για άλλη καρδιοχειρουργική επέμβαση, οπότε η βαλβίδα αντιμετωπίζεται στον ίδιο χρόνο.
- Παθολογική δοκιμασία κόπωσης σε ασθενή που δηλώνει ασυμπτωματικός.
Η σοβαρή συμπτωματική στένωση αορτικής βαλβίδας δεν αντιμετωπίζεται φαρμακευτικά. Δεν υπάρχει αγωγή που να ανοίγει μια ασβεστοποιημένη βαλβίδα, και η αναμονή δεν βελτιώνει την κατάσταση.
Η επέμβαση χωρίς διάνοιξη στέρνου
Η αντικατάσταση της αορτικής βαλβίδας πραγματοποιείται μέσω μίνι-θωρακοτομής: μια τομή τριών έως πέντε εκατοστών στο δεξιό πρόσθιο θωρακικό τοίχωμα, ανάμεσα στα πλευρά, χωρίς καμία παρέμβαση στο στέρνο.
Η εξωσωματική κυκλοφορία εγκαθίσταται περιφερικά, από τα αγγεία της βουβωνικής χώρας. Μέσα από τη μικρή τομή, η ανιούσα αορτή προσπελάζεται, ανοίγεται, αφαιρείται η πάσχουσα βαλβίδα με τις ασβεστώσεις της και τοποθετείται η νέα, καθηλωμένη με ράμματα στον αορτικό δακτύλιο. Πριν την ολοκλήρωση, ελέγχεται διεγχειρητικά με διοισοφάγειο υπερηχογράφημα ότι λειτουργεί άψογα.
Το κρίσιμο σημείο είναι ότι η ποιότητα της αντικατάστασης δεν επηρεάζεται καθόλου από το μέγεθος της τομής. Το τελικό αποτέλεσμα μέσα στην καρδιά είναι ίδιο. Αυτό που αλλάζει είναι η πορεία του ασθενούς τους επόμενους μήνες.
Χειρουργείο ή TAVI
Η διακαθετηριακή εμφύτευση αορτικής βαλβίδας, γνωστή ως TAVI, τοποθετεί βιολογική βαλβίδα μέσω καθετήρα από τη μηριαία αρτηρία, χωρίς καμία τομή στον θώρακα. Είναι σημαντική εξέλιξη και έχει αλλάξει την αντιμετώπιση συγκεκριμένων ομάδων ασθενών.
Η TAVI αποτελεί την ενδεδειγμένη επιλογή σε ασθενείς μεγαλύτερης ηλικίας ή υψηλού χειρουργικού κινδύνου. Η χειρουργική αντικατάσταση παραμένει η προτιμώμενη λύση σε νεότερους ασθενείς και σε ασθενείς χαμηλού κινδύνου, όπου η μακροχρόνια αντοχή της προσθετικής βαλβίδας έχει μεγαλύτερη σημασία, καθώς και σε δίπτυχη βαλβίδα ή όταν συνυπάρχει διάταση της ανιούσας αορτής που πρέπει να αντιμετωπιστεί στον ίδιο χρόνο.
Η επιλογή γίνεται από ομάδα καρδιολόγου, επεμβατικού καρδιολόγου και καρδιοχειρουργού. Η ύπαρξη ελάχιστα επεμβατικής χειρουργικής επιλογής αλλάζει ουσιαστικά τη συζήτηση, γιατί το βασικό επιχείρημα υπέρ της TAVI, δηλαδή η αποφυγή της στερνοτομής, παύει να ισχύει.
Ανάρρωση
Η νοσηλεία διαρκεί συνήθως τέσσερις έως πέντε ημέρες. Η κινητοποίηση ξεκινά την πρώτη μετεγχειρητική ημέρα και δεν υπάρχουν οι περιορισμοί που επιβάλλει η πώρωση του στέρνου. Οι περισσότεροι ασθενείς επιστρέφουν στις συνήθεις δραστηριότητές τους μέσα σε τρεις έως τέσσερις εβδομάδες.
Επί βιολογικής βαλβίδας, η αντιπηκτική αγωγή είναι συνήθως προσωρινή. Επί μηχανικής, απαιτείται διά βίου αντιπηκτική αγωγή με τακτικό εργαστηριακό έλεγχο. Σε κάθε περίπτωση, συνιστάται ετήσιο υπερηχογράφημα καρδιάς και τήρηση της αντιμικροβιακής προφύλαξης πριν από οδοντιατρικές και άλλες επεμβάσεις.
Κόστος και ασφαλιστική κάλυψη
Το κόστος καθορίζεται από τον τύπο της προσθετικής βαλβίδας, τη διάρκεια νοσηλείας και το ασφαλιστικό πλαίσιο του ασθενούς. Η επέμβαση καλύπτεται από τον ΕΟΠΥΥ και από τα ιδιωτικά ασφαλιστήρια, με όρους που διαφέρουν ανά συμβόλαιο. Επικοινωνήστε μαζί μας για έλεγχο της κάλυψής σας πριν από οποιαδήποτε δέσμευση.
Συχνές ερωτήσεις
Πόσο διαρκεί μια βιολογική βαλβίδα;
Συνήθως δέκα έως είκοσι έτη, με τη διάρκεια να είναι μεγαλύτερη όσο μεγαλύτερη είναι η ηλικία του ασθενούς κατά την εμφύτευση. Σε νεότερους ασθενείς η φθορά επιταχύνεται, γι’ αυτό και συχνά προτιμάται μηχανική βαλβίδα.
Θα ακούω τη μηχανική βαλβίδα;
Ορισμένοι ασθενείς αντιλαμβάνονται έναν ελαφρύ μεταλλικό ήχο, ιδίως στην ησυχία ή τη νύχτα. Οι περισσότεροι συνηθίζουν μέσα σε λίγες εβδομάδες και παύουν να τον προσέχουν.
Μπορεί να επιδιορθωθεί η αορτική βαλβίδα αντί να αντικατασταθεί;
Σε επιλεγμένες περιπτώσεις ανεπάρκειας, ιδίως σε νεότερους ασθενείς με καλή ποιότητα ιστού, η επιδιόρθωση είναι εφικτή. Στη στένωση με εκτεταμένη ασβεστοποίηση η αντικατάσταση είναι σχεδόν πάντα αναγκαία.
Είμαι ασυμπτωματικός. Γιατί μου προτείνεται χειρουργείο;
Επειδή η καρδιά αντισταθμίζει τη βλάβη μέχρι ένα σημείο, και όταν αυτό ξεπεραστεί η ζημιά στον καρδιακό μυ δεν είναι αναστρέψιμη. Σε τεκμηριωμένα σοβαρή βλάβη με αντικειμενικά ευρήματα, η έγκαιρη επέμβαση δίνει σαφώς καλύτερο μακροπρόθεσμο αποτέλεσμα από την αναμονή.
Μπορώ να αθληθώ μετά;
Ναι. Μετά την πλήρη ανάρρωση, οι περισσότεροι ασθενείς επιστρέφουν σε κανονική σωματική δραστηριότητα. Επί μηχανικής βαλβίδας συνιστάται αποφυγή αθλημάτων με κίνδυνο τραυματισμού, λόγω της αντιπηκτικής αγωγής.
Σας έχει προταθεί αντικατάσταση αορτικής βαλβίδας;
Στείλτε μας το υπερηχογράφημα καρδιάς σας. Θα αξιολογήσουμε αν είστε υποψήφιος για επέμβαση χωρίς διάνοιξη στέρνου.